„Filtr UV” oznacza dwie różne rzeczy. W fotografii jest to nakładana na obiektyw szybka, a w kosmetyce – substancja chroniąca skórę przed promieniowaniem UVA i UVB. Oba rozwiązania mają funkcję ochronną, ale dotyczą innych zastosowań i nie należy ich ze sobą utożsamiać.
Filtr UV w fotografii – do czego służy?
Fotograficzny filtr UV to przezroczysta szybka montowana na przedniej części obiektywu, zwykle za pomocą gwintu. Dawniej stosowano ją także po to, aby ograniczyć wpływ promieniowania ultrafioletowego na zdjęcia wykonywane na kliszy. W aparatach cyfrowych ta funkcja ma mniejsze znaczenie, dlatego filtr jest dziś często traktowany przede wszystkim jako ochrona przedniej soczewki obiektywu.
Filtr tworzy dodatkową warstwę między delikatnym szkłem obiektywu a otoczeniem. Nie zabezpieczy sprzętu przed każdym uszkodzeniem, ale może ograniczyć skutki drobnych zabrudzeń, kontaktu z kurzem czy przypadkowego zarysowania. W trudnych warunkach, na przykład na plaży, podczas fotografowania w terenie lub przy dużej wilgotności, łatwiej wyczyścić albo wymienić filtr niż uszkodzoną przednią soczewkę.
W sprzedaży spotkasz także określenia „filtr ochronny” lub „Lens Protect”. Nazwa wskazuje na jego współczesne zastosowanie. Taki produkt jest fizycznym elementem wyposażenia aparatu, a nie środkiem do ochrony skóry.
Najważniejsze funkcje fotograficznego filtra UV to:
- ochrona przedniej soczewki obiektywu przed drobnymi zarysowaniami,
- ograniczenie kontaktu szkła z kurzem i zabrudzeniami,
- utworzenie dodatkowej bariery przed wilgocią i przypadkowymi otarciami,
- ograniczenie wpływu promieniowania UV w zastosowaniach, w których nadal ma ono znaczenie.
Filtr UV w kosmetykach – czym jest?
W kosmetykach filtr UV nie jest szybką ani nakładką. To składnik produktu przeciwsłonecznego lub kremu do stosowania w ciągu dnia, który pomaga ograniczyć oddziaływanie promieniowania ultrafioletowego na skórę. W zależności od rodzaju może odbijać promieniowanie albo pochłaniać jego energię.
Filtry kosmetyczne dzieli się zwykle na fizyczne, nazywane też mineralnymi, oraz chemiczne. Do pierwszej grupy należą między innymi tlenek cynku i ditlenek tytanu. Ich działanie opisuje się jako tworzenie na powierzchni skóry bariery, która odbija lub rozprasza część promieniowania. Filtry chemiczne pochłaniają promieniowanie, a następnie przekształcają jego energię w formę, która nie uszkadza skóry w taki sposób jak bezpośrednie promieniowanie UV.
Najprostsze rozróżnienie między tymi grupami wygląda następująco:
- filtry fizyczne tworzą mineralną barierę i odbijają lub rozpraszają część promieniowania,
- filtry chemiczne pochłaniają promieniowanie UVA, UVB albo oba jego zakresy,
- oba rodzaje stosuje się w produktach mających ograniczać wpływ promieniowania słonecznego na skórę,
- konkretny zakres ochrony zależy od substancji i całej receptury kosmetyku.
Substancje promieniochronne dopuszczone do kosmetyków w Unii Europejskiej są regulowane przez Rozporządzenie 1223/2009/WE. Ich wykaz znajduje się w załączniku VI, a warunki stosowania wynikają z oceny bezpieczeństwa i określonych ograniczeń. W procesie oceny bierze udział między innymi SCCS, czyli Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów, będący zespołem doradczym Komisji Europejskiej.
Dlatego gdy szukasz informacji o tym, filtr UV co to, najpierw ustal kontekst. Przy aparacie chodzi o fizyczne akcesorium chroniące obiektyw, a przy kremie lub balsamie – o składnik kosmetyczny zapewniający ochronę przeciwsłoneczną.
