Zdjęcia zwierząt w zoo często psują odbicia w szybach, siatka na pierwszym planie albo przypadkowe elementy infrastruktury. Zoo jest jednak dobrym miejscem do nauki fotografii przyrodniczej, ponieważ możesz wielokrotnie obserwować zwierzęta i ćwiczyć reakcję bez wyprawy w teren. Najważniejsze są właściwe ustawienie względem bariery, krótki czas naświetlania i kadrowanie, które odcina widoczny ślad ogrodu zoologicznego.
Zoo jako poligon do nauki fotografii zwierząt
W naturze najpierw trzeba znaleźć zwierzę, podejść na odpowiednią odległość i przewidzieć jego zachowanie. W zoo te problemy są częściowo ograniczone, dlatego możesz skupić się na obserwacji, kompozycji i ustawieniach aparatu. Zyskujesz też możliwość powtarzania prób przy różnych warunkach oświetleniowych i z kilku punktów widzenia.
Kontrolowane otoczenie nie oznacza jednak łatwych zdjęć. Szyby, ogrodzenia, kraty oraz duża odległość od wybiegu tworzą przeszkody, których nie spotkasz w ten sam sposób podczas fotografowania dzikich zwierząt w naturze. Właśnie ich pokonywanie jest najważniejszą umiejętnością, którą warto przećwiczyć.
Jak fotografować przez szybę i siatkę?
Najpierw sprawdź, czy możesz zmienić miejsce fotografowania. Czasem przesunięcie się o kilkadziesiąt centymetrów daje lepszy efekt niż zmiana ustawień aparatu. Szukaj fragmentu szyby bez smug i ustaw się tak, aby światło padało na nią możliwie słabo.
| Przeszkoda | Główny problem | Rozwiązanie |
|---|---|---|
| Szyba | Odbicia zwiedzających, lamp i otoczenia | Zbliż obiektyw do szyby, zmień kąt fotografowania i w razie potrzeby użyj filtra polaryzacyjnego |
| Siatka | Widoczny wzór ogrodzenia przed zwierzęciem | Przysuń się do siatki, otwórz przysłonę i ustaw zwierzę możliwie daleko za ogrodzeniem |
| Kraty | Pręty przecinające ciało lub twarz zwierzęcia | Szukaj wolnej luki, zmień wysokość aparatu albo przesuń się w bok |
Przy szybie przednią soczewkę możesz delikatnie przyłożyć do jej powierzchni, używając osłony przeciwsłonecznej jako ochrony przed przypadkowym uderzeniem. Taki sposób ogranicza boczne odbicia, ale nie stosuj go, jeśli regulamin obiektu tego zabrania albo szyba jest zabrudzona. Pomaga również ubranie w ciemnych kolorach i zasłonięcie aparatu od strony, z której pada światło.
Filtr polaryzacyjny może zmniejszyć część refleksów, ale nie zastąpi właściwego kąta fotografowania. Obracaj jego pierścieniem i obserwuj obraz w wizjerze. Przy siatce najważniejsza jest odległość między nią a zwierzęciem. Im dalej znajduje się obiekt i im szerzej otworzysz przysłonę, tym łatwiej rozmyć ogrodzenie. Nie zawsze zniknie ono całkowicie, ale może stać się mało widoczne.
Przed wykonaniem zdjęcia przez szybę przejdź przez te kroki:
- Znajdź najczystszy fragment szyby i sprawdź, skąd pada światło.
- Ustaw się możliwie prostopadle do szyby, a potem delikatnie zmieniaj kąt, obserwując odbicia.
- Przyłóż osłonę obiektywu do szyby lub trzymaj ją bardzo blisko powierzchni.
- Ustaw ostrość na oku zwierzęcia i wykonaj kilka zdjęć, gdy porusza głową.
Jakie ustawienia aparatu wybrać?
W zoo najczęściej przydaje się zoom. Pozwala szybko zmienić kadr, gdy zwierzę podejdzie do bariery albo się od niej oddali. Dłuższa ogniskowa pomaga także ograniczyć udział ogrodzenia i tła, ale wymaga stabilniejszego trzymania aparatu. Nie musisz zaczynać od drogiego sprzętu. Ważniejsze jest świadome dobranie czasu naświetlania do zachowania zwierzęcia.
Gdy zwierzę chodzi, podnosi głowę lub szybko zmienia kierunek, wybierz krótki czas naświetlania. Przy statycznym portrecie możesz użyć dłuższego czasu, ale przy ruchu lepiej zaakceptować wyższe ISO niż poruszone zdjęcie. Jeśli zwierzę znajduje się w cieniu, podniesienie czułości często będzie konieczne. Kontroluj też przysłonę, ponieważ jej szerokie otwarcie ułatwia rozmycie siatki, lecz zmniejsza głębię ostrości. Przy portrecie ustaw ostrość na oku, a nie na nosie lub najbliższym fragmencie sierści.
Przed wyjściem sprawdź kilka akcesoriów, które mogą ułatwić pracę:
- Filtr polaryzacyjny pomaga ograniczyć odbicia na szybie.
- Ściereczka do obiektywu pozwala usunąć kurz i smugi z przedniej soczewki lub osłony.
- Zoom ułatwia zmianę kadru bez ciągłego przemieszczania się przy wybiegu.
- Wygodne obuwie przydaje się podczas wielogodzinnego chodzenia między wybiegami.
Lampę błyskową wyłącz. Błysk może niepokoić zwierzę, a odbity od szyby niemal zawsze tworzy jasną plamę i niszczy zdjęcie. W zoo nie zastępuje go większa moc, tylko właściwe wykorzystanie zastanego światła, stabilna pozycja i odpowiednia czułość ISO.
Jak uniknąć efektu zdjęcia zza krat?
Zacznij od obserwacji tła, zanim naciśniesz spust migawki. Tabliczki, kosze, barierki, fragmenty budynków i jaskrawe ubrania innych osób odciągają uwagę od zwierzęcia. Czasem wystarczy przesunąć się o krok, przykucnąć albo poczekać, aż zwierzę przejdzie w spokojniejsze miejsce.
Ciasne kadrowanie dobrze sprawdza się przy portretach. Pozwala pokazać oko, fakturę sierści i charakterystyczny wyraz pyska, a jednocześnie ogranicza widoczność wybiegu. Nie przycinaj jednak uszu, łap ani ogona przypadkowo. Jeśli zwierzę patrzy w bok, zostaw przed jego głową trochę wolnej przestrzeni. Taki układ wygląda naturalniej niż centralne, ciasne ujęcie bez kierunku spojrzenia.
Kontakt wzrokowy często nadaje zdjęciu największą siłę, ale nie próbuj go wymuszać. Poczekaj, aż zwierzę samo spojrzy w stronę aparatu. W przypadku scen grupowych obserwuj relacje między osobnikami, karmienie, zabawę lub odpoczynek. Takie momenty mówią o zachowaniu więcej niż przypadkowy portret.
Wysokość aparatu także zmienia odbiór kadru. Fotografowanie z poziomu oczu zwierzęcia zwykle ogranicza widoczność podłoża i daje bardziej bezpośrednią perspektywę. Nie przekraczaj przy tym wyznaczonych barier i nie zajmuj miejsca, które utrudnia obserwację innym odwiedzającym.
Jak zachować się przy wybiegach?
Dobrostan zwierzęcia jest ważniejszy niż udane zdjęcie. Nie pukaj w szyby, nie nawołuj zwierząt i nie próbuj zwracać ich uwagi gestami. Hałas może je stresować, a wymuszona reakcja nie pokazuje naturalnego zachowania.
Podstawowe zasady zachowania przy wybiegach są proste:
- Nie używaj lampy błyskowej, nawet gdy zwierzę znajduje się w cieniu.
- Nie stukaj w szyby i nie uderzaj w ogrodzenia.
- Nie przekraczaj barier wyznaczających bezpieczną odległość.
- Ustąp miejsca innym osobom i nie zasłaniaj całej szyby przez długi czas.
Najlepsze zdjęcia w zoo powstają zwykle wtedy, gdy fotograf obserwuje i czeka, zamiast próbować sterować sceną. To właśnie cierpliwość, właściwy kąt względem bariery i czyste tło sprawiają, że kadr przestaje wyglądać jak przypadkowe zdjęcie zza ogrodzenia.
