Najlepszym wyborem do współczesnego aparatu jest kołowy filtr polaryzacyjny CPL. Dobierz go do średnicy gwintu obiektywu, a przy szerokim kącie widzenia wybierz cienką oprawkę typu Slim. Zwróć też uwagę na jakość szkła i powłok, ponieważ filtr nie powinien obniżać ostrości ani zwiększać podatności na odblaski.
Na jakie parametry zwrócić uwagę?
Filtr polaryzacyjny służy do kontroli światła, przede wszystkim do ograniczania odbić od wody, szkła czy mokrych powierzchni oraz do zmiany wyglądu nieba. Nie jest uniwersalnym zabezpieczeniem obiektywu. Zakładaj go wtedy, gdy chcesz uzyskać konkretny efekt, a nie jako stały zamiennik dekielka lub filtra ochronnego.
Przed zakupem sprawdź trzy podstawowe cechy filtra:
- Typ CPL – wybierz filtr polaryzacyjny kołowy, ponieważ współpracuje z nowoczesnymi układami autofokusa i pomiaru światła. Filtry liniowe mogą zakłócać ich działanie, mimo że również bywają wykonane w okrągłej oprawce.
- Oprawka Slim – przy obiektywach szerokokątnych, zwłaszcza o krótkiej ogniskowej, cienka konstrukcja ogranicza ryzyko winietowania. Zbyt gruba oprawka może wejść w kadr i zaczernić jego rogi.
- Szkło i powłoki – szukaj szkła optycznego z powłokami antyrefleksyjnymi. Ograniczają one flary i niepożądane odbicia. Tani filtr niskiej jakości może obniżyć kontrast oraz ostrość zdjęcia.
Znaczenie ma także średnica filtra. Musi odpowiadać średnicy gwintu na obiektywie, na przykład 58, 67 albo 77 mm. Jeśli używasz kilku obiektywów o różnych średnicach, można rozważyć jeden większy filtr i pierścienie redukcyjne, ale trzeba sprawdzić, czy takie połączenie nie zwiększy ryzyka winietowania.
Jak szybko porównać filtry?
| Cecha | Na co zwrócić uwagę | Dlaczego to ważne |
|---|---|---|
| Typ filtra | CPL, czyli polaryzator kołowy | Zapewnia współpracę z autofokusem i pomiarem światła w większości współczesnych aparatów |
| Grubość oprawki | Slim przy szerokim kącie | Zmniejsza ryzyko winietowania, gdy obiektyw obejmuje szerokie pole widzenia |
| Jakość optyczna | Szkło optyczne i powłoki antyrefleksyjne | Pomaga zachować ostrość, kontrast i odporność na flary |
Kiedy filtr polaryzacyjny staje się problemem?
Polaryzator pochłania część światła. W zależności od konstrukcji i ustawienia filtra strata wynosi zwykle około 1–2 EV. W jasnym krajobrazie nie musi to przeszkadzać, ale przy fotografowaniu z ręki w cieniu lub pod wieczór może wymusić zbyt długi czas ekspozycji i poruszenie zdjęcia.
Filtr nie zawsze działa korzystnie także przy bardzo szerokich kątach. Niebo jest wtedy rozciągnięte na dużej części kadru, a stopień polaryzacji zależy od kierunku względem słońca. W efekcie jedna część nieba może zostać mocno przyciemniona, a druga pozostać jasna. Przy ogniskowych około 16–24 mm taki efekt bywa wyraźny i trudny do skorygowania podczas obróbki.
W pomieszczeniach polaryzator najczęściej nie przynosi korzyści, a zabiera światło. Podobnie nie warto używać go wtedy, gdy nie fotografujesz odbić, nie chcesz zmieniać wyglądu nieba i zależy Ci na możliwie krótkim czasie naświetlania.
Przed pozostawieniem filtra na obiektywie sprawdź, czy występuje któraś z tych sytuacji:
- Fotografujesz przy słabym świetle i potrzebujesz krótkiego czasu ekspozycji.
- Pracujesz w pomieszczeniu, gdzie dodatkowa strata światła pogorszy jakość zdjęcia.
- Używasz obiektywu ultra-szerokokątnego i w kadrze znajduje się duży obszar nieba.
- Nie potrzebujesz redukcji odblasków ani zmiany nasycenia kolorów.
Po zamocowaniu CPL obracaj jego przednią część i obserwuj obraz w wizjerze lub na ekranie. Efekt redukcji odbić i przyciemnienia nieba zależy od kąta fotografowania oraz położenia słońca, dlatego nie ma jednego ustawienia dobrego dla każdego kadru.
Najbezpieczniejsza decyzja zakupowa to filtr CPL o właściwej średnicy, z cienką oprawką przy szerokim kącie oraz dobrym szkłem i powłokami. Taki model pozwala wykorzystać polaryzację bez niepotrzebnej utraty jakości. Zdejmuj go wtedy, gdy pracujesz w słabym świetle, fotografujesz wnętrza albo szeroki kadr powoduje nierównomierne przyciemnienie nieba.
