Retusz to poprawianie, korygowanie lub udoskonalanie obrazu, tekstu albo innego materiału w celu usunięcia niedoskonałości, ukrycia wad lub poprawy wyglądu. Słowo oznacza zarówno drobną korektę, jak i bardziej rozbudowaną ingerencję w pierwotną formę. Jest rzeczownikiem i pochodzi z języka francuskiego retouche.
Retusz w fotografii i grafice
Pierwotnie retusz odnosił się do mechanicznego lub chemicznego poprawiania negatywu albo pozytywu fotograficznego. Dawniej wykonywano go bezpośrednio na materiale fotograficznym, usuwając skazy, poprawiając szczegóły lub zmieniając wybrane elementy obrazu.
Współcześnie najczęściej mówi się o retuszu cyfrowym, czyli edycji zdjęcia lub grafiki za pomocą programu komputerowego. Może on polegać na usunięciu drobnych niedoskonałości, korekcie kolorów, wygładzeniu fragmentów obrazu albo zmianie jego wybranych elementów. Zakres pojęcia zależy od kontekstu:
- Fotografia tradycyjna – poprawianie negatywów i odbitek metodami mechanicznymi lub chemicznymi.
- Fotografia cyfrowa – edycja pliku graficznego, na przykład usuwanie skaz, korekta światła lub zmiana detali.
- Grafika i design – dopracowywanie ilustracji, materiałów wizualnych i projektów przed ich publikacją.
- Teksty, dokumenty i idee – przenośne określenie poprawiania materiału w taki sposób, aby usunąć jego słabości lub zmienić jego wydźwięk.
Retusz nie dotyczy więc wyłącznie zdjęć. W szerszym znaczeniu oznacza każdą niewielką korektę, której celem jest usunięcie lub ukrycie niedociągnięć. Można zatem powiedzieć o retuszu tekstu, dokumentu, wypowiedzi albo czyjegoś wizerunku.
Znaczenie i formy słowa „retusz”
W języku polskim występują także wyrazy pochodne: retuszować, retuszer, retuszerka i retuszerski. Oznaczają one odpowiednio wykonywanie retuszu, osobę zajmującą się tą pracą oraz wszystko, co jest z nią związane.
